Chùa Đống Nghiêm được xây dựng cách đây khoảng 700 năm, thuộc dòng thiền phái Trúc Lâm Tam Tổ. Đầu thế kỷ XIII, vua Trần Nhân Tông sau khi đánh đuổi giặc Nguyên - Mông đã về ở ẩn chốn Yên Tử và lập Hội Phật giáo tại Chốn tổ Vĩnh Nghiêm. Thấy khu đất Dĩnh Kế địa linh, vua Trần Nhân Tông đã cho xây dựng chùa Đống Nghiêm Tự giữa trung tâm Dĩnh Kế. Vua giao cho Tổ Trần Như, pháp hiệu là Thanh Như trụ trì xây dựng chùa, đồng thời còn ban cho chùa Đống Nghiêm ba chữ vàng là “Chánh Giám Viện”.
