Thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, thời gian qua Trường Mầm non Lê Lợi đã quan tâm chỉ đạo giáo viên tích cực đổi mới phương pháp tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ. Bám sát sự chỉ đạo của nhà trường, giáo viên lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 đã chủ động đưa công nghệ số vào hoạt động làm quen chữ cái, góp phần tạo hứng thú học tập, nâng cao hiệu quả tiếp nhận kiến thức và phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ trong quá trình tham gia hoạt động.
Thực tế cho thấy, ở lứa tuổi mẫu giáo lớn, trẻ rất yêu thích những hình ảnh đẹp, màu sắc tươi sáng, âm thanh vui nhộn và các hoạt động có sự thay đổi linh hoạt. Nếu giờ học chỉ diễn ra theo cách quen thuộc như cho trẻ quan sát tranh, nghe cô phát âm rồi nhắc lại, nhiều trẻ vẫn có thể nhận biết được chữ cái nhưng chưa thực sự hứng thú, khả năng tập trung chưa bền, đặc biệt với những trẻ hiếu động hoặc còn nhút nhát. Bên cạnh đó, một số chữ cái có đặc điểm gần giống nhau cũng khiến trẻ dễ nhầm lẫn nếu không được tiếp cận bằng nhiều hình thức khác nhau. Từ thực tế đó, giáo viên lớp A2 đã lựa chọn cách tổ chức hoạt động phù hợp hơn, giúp trẻ được nhìn, được nghe, được chơi, được tương tác và được ghi nhớ chữ cái một cách nhẹ nhàng, tự nhiên.
Trong quá trình tổ chức hoạt động, giáo viên lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 đã xây dựng nhiều học liệu số phục vụ trực tiếp cho giờ học như nhân vật đồng hành ở phần mở đầu, bài hát minh họa chữ cái, trò chơi tương tác và học liệu ngắn gửi phụ huynh phối hợp ôn luyện cùng trẻ tại nhà. Để thực hiện, giáo viên đã linh hoạt sử dụng một số ứng dụng hỗ trợ như ChatGPT, Canva, Wordwall, Quizizz, Kahoot, bên cạnh đó còn có trang giaoviendoimoi.com cùng một số công cụ tạo hình ảnh, âm thanh và chỉnh sửa video. Tuy nhiên, công nghệ không được sử dụng theo hướng phô trương hay thay thế hoàn toàn phương pháp dạy học quen thuộc, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ để giờ học trở nên sinh động hơn, gần gũi hơn và phù hợp hơn với đặc điểm tiếp nhận của trẻ.
Nhân vật đồng hành số được thiết kế để dẫn dắt trẻ vào hoạt động làm quen chữ cái
Điểm nổi bật trong hoạt động làm quen chữ cái của lớp A2 là phần mở đầu được tổ chức một cách nhẹ nhàng, hấp dẫn thông qua các nhân vật đồng hành gần gũi với trẻ. Những hình ảnh thân thiện, lời dẫn ngắn gọn, dễ hiểu đã tạo cho trẻ cảm giác vui vẻ ngay từ đầu giờ học. Nhờ cách dẫn dắt này, trẻ nhanh chóng tập trung vào bài, chú ý hơn đến hình ảnh, từ khóa và nội dung cô giáo muốn truyền tải. Không khí lớp học vì thế cũng trở nên sôi nổi hơn, tự nhiên hơn, giúp các con bước vào hoạt động học tập với tâm thế thoải mái.
Trẻ lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 chăm chú theo dõi nhân vật đồng hành robot Rô-bi trong phần mở đầu hoạt động
Sau phần giới thiệu, trẻ được làm quen với mặt chữ, cách phát âm và đặc điểm cơ bản của chữ cái thông qua hình ảnh trực quan và lời hướng dẫn ngắn gọn của cô giáo. Ở giai đoạn này, giáo viên không chỉ dừng lại ở việc cho trẻ quan sát và nhắc lại mà còn kết hợp thêm các bài hát ngắn minh họa để trẻ ghi nhớ chữ cái theo cách gần gũi hơn. Khi chữ cái được đưa vào giai điệu vui tươi, trẻ dễ thuộc hơn, dễ nhớ hơn và mạnh dạn tham gia hơn. Nhiều trẻ không còn cảm giác đang học chữ theo cách khô cứng mà tiếp nhận bài học như đang được nghe hát, được vận động, được hòa mình vào một hoạt động vui chơi có định hướng.
Giáo viên sử dụng học liệu âm nhạc số để tạo bài hát minh họa giúp trẻ ghi nhớ chữ cái tự nhiên hơn
Ở phần luyện tập và củng cố, giáo viên lớp A2 đã tăng cường sử dụng các trò chơi tương tác số phù hợp với từng nội dung bài học. Trẻ được quan sát, lựa chọn, kéo thả, nối chữ với hình, tìm chữ còn thiếu hoặc phân biệt những chữ cái dễ nhầm. Mỗi trò chơi đều được thiết kế ngắn gọn, rõ yêu cầu, vừa sức với trẻ và bám sát mục tiêu của hoạt động. Việc được trực tiếp thao tác, được tham gia theo nhóm hoặc cá nhân, được cô động viên kịp thời đã giúp trẻ hào hứng hơn trong suốt giờ học. Không khí lớp học trở nên nhẹ nhàng mà vẫn hiệu quả, bởi mỗi trẻ đều có cơ hội được tham gia, được thể hiện và được củng cố kiến thức theo cách phù hợp với mình.
Trò chơi tương tác được thiết kế phù hợp với trẻ mẫu giáo lớn trong hoạt động làm quen chữ cái
Trẻ lớp A2 hào hứng tham gia trò chơi kéo thả chữ cái trong giờ học
Trẻ tích cực tham gia trò chơi tương tác số để luyện nhận biết và phân biệt chữ cái
Một điểm đáng chú ý là việc ứng dụng công nghệ số không chỉ dừng lại trong phạm vi lớp học mà còn được mở rộng thông qua sự phối hợp với phụ huynh. Giáo viên đã chuẩn bị những học liệu số ngắn, dễ mở trên điện thoại để gửi về gia đình, giúp phụ huynh có thể cùng con ôn lại nội dung đã học trong thời gian ngắn. Các học liệu được thiết kế đơn giản, dễ hiểu, chỉ xoay quanh những yêu cầu gần gũi như chọn chữ đúng, tìm chữ còn thiếu hoặc nối hình với chữ cái phù hợp. Cách làm này không tạo áp lực cho trẻ, cũng không làm phụ huynh cảm thấy nặng nề, mà ngược lại giúp việc ôn luyện trở nên nhẹ nhàng, tự nhiên hơn. Từ đó, sự phối hợp giữa gia đình và lớp học cũng chặt chẽ hơn, góp phần hỗ trợ trẻ ghi nhớ bài tốt hơn.
Trẻ ôn luyện chữ cái tại nhà bằng học liệu tương tác dưới sự đồng hành của phụ huynh
Qua thời gian triển khai, hoạt động làm quen chữ cái tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 đã mang lại những chuyển biến tích cực. Trẻ hứng thú hơn khi tham gia giờ học, tập trung hơn trong quá trình hoạt động, mạnh dạn hơn khi trả lời câu hỏi và tích cực hơn khi tham gia trò chơi. Khả năng nhận biết mặt chữ, phát âm đúng và phân biệt những chữ cái dễ nhầm của trẻ có nhiều tiến bộ rõ rệt. Đặc biệt, những trẻ trước đây còn rụt rè, ít tham gia hoặc tiếp thu chậm đã dần tự tin hơn, chủ động hơn và có sự thay đổi tích cực trong quá trình học tập.
Không chỉ giúp trẻ tiến bộ, quá trình thực hiện cũng tạo điều kiện để giáo viên lớp A2 chủ động hơn trong việc thiết kế học liệu và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động. Từ những nội dung cụ thể của từng bài học, giáo viên có thể xây dựng học liệu phù hợp với chủ đề, với khả năng của trẻ và với điều kiện thực tế của lớp. Các sản phẩm đã được sử dụng trong hoạt động cũng có thể tiếp tục điều chỉnh, bổ sung để phục vụ cho những lần tổ chức tiếp theo. Đây là một thuận lợi lớn trong quá trình giảng dạy, bởi giáo viên vừa có thể tiết kiệm thời gian chuẩn bị về sau, vừa từng bước xây dựng được nguồn học liệu riêng phù hợp với trẻ của lớp mình.
Có thể thấy rằng, việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động làm quen chữ cái tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 là một cách làm thiết thực, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Thông qua sự chỉ đạo của nhà trường, sự chủ động của giáo viên và sự phối hợp của phụ huynh, hoạt động đã góp phần làm cho giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, giúp trẻ tiếp nhận kiến thức một cách tự nhiên, nhẹ nhàng và hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, trẻ đến với hoạt động học bằng tâm thế vui vẻ, tự tin và tích cực, từ đó tạo nền tảng tốt cho việc chuẩn bị vào lớp Một.
Với những kết quả đạt được, việc tiếp tục phát huy ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động giáo dục trẻ nói chung và hoạt động làm quen chữ cái nói riêng là hướng đi cần thiết. Đây không chỉ là sự đổi mới về hình thức tổ chức hoạt động mà còn thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo của giáo viên trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ. Trong thời gian tới, lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 sẽ tiếp tục điều chỉnh, bổ sung các hình thức tổ chức phù hợp để mỗi giờ học thực sự trở thành một khoảng thời gian vui vẻ, bổ ích và ý nghĩa đối với trẻ.
Người viết: Trần Thị Huyền Lương - Giáo viên
